ca trù
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Một loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống của Việt Nam, kết hợp giữa thơ và nhạc, thường do một nữ ca sĩ (gọi là "đào nương" hoặc "ca nương") hát, có nhạc công đàn đáy phụ họa và một người thưởng thức gõ trống chầu để điểm nhịp và biểu lộ sự tán thưởng. "Ca trù" là một hình thức ca nhạc thính phòng mang tính bác học, có nguồn gốc lâu đời.
- Bài hát, điệu hát dùng trong các nghi lễ, hội hè thời xưa (nói khái quát). "Ca trù" từng được sử dụng trong các dịp tế lễ, yến tiệc.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ca trù đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.
- Buổi biểu diễn ca trù tối nay có sự tham gia của một đào nương nổi tiếng.
- Hát nói là một thể loại quan trọng trong ca trù.
Các cách sử dụng nâng cao
- "hát ca trù": hành động biểu diễn loại hình nghệ thuật này.
- Cụ bà ấy vẫn còn hát ca trù rất hay.
- "đào nương ca trù": chỉ người nữ nghệ sĩ biểu diễn chính trong một buổi hát ca trù.
- Những đào nương ca trù ngày xưa phải luyện tập rất công phu.
- "trống chầu trong ca trù": nhạc cụ dùng để điểm nhịp và đánh giá tiết mục, thể hiện sự am hiểu và tán thưởng của người nghe (gọi là "quan viên").
- Tiếng trống chầu trong ca trù nghe thật đặc biệt.
Biến thể và từ liên quan
- Hát ả đào: một tên gọi khác của ca trù, xuất phát từ tên một ca nương nổi tiếng thời nhà Lý.
- Hát cửa đình: chỉ việc hát ca trù phục vụ trong các nghi lễ ở đình làng.
- Hát nói: một thể thơ được dùng phổ biến nhất trong các bài hát ca trù.
- Đàn đáy: nhạc cụ chính dùng để đệm cho ca trù.
Từ đồng nghĩa/Gần nghĩa
- Hát nhà trò: một tên gọi khác của ca trù.
- Hát cô đầu: một tên gọi khác của ca trù (thường dùng ở miền Bắc).
Thành ngữ/Cụm từ cố định liên quan
- "Nghe ca trù": không chỉ là nghe nhạc mà còn là thưởng thức, đánh giá nghệ thuật một cách tinh tế, thường gắn với không gian thính phòng trang trọng.
- Nghe ca trù đòi hỏi người thưởng thức phải có hiểu biết về thơ và nhạc.
- d. Ca khúc dùng trong các buổi tế lễ, hội hè thời trước (nói khái quát). Hát nói là một loại ca trù.